Japonya ve Toplum 5.0

Yazar: Dr. Lorenz Granrath
Çeviri: Umut Yertüm

Japonya’nın Toplum 5.0’ı: Endüstri 4.0’ ın Ötesine Geçmektedir

Almanya’nın Endüstri 4.0’ı iyi bilinen moda bir terim olarak karşımıza çıkmaktaysa da Japonya şimdi Toplum 5.0’ı tanıttı. Bu sadece bir adım önde oyun mu, yoksa arkasında başka şeyleri de barındırıyor mu?

Endüstri 4.0

İsmin zaten belirttiği gibi, Endüstri 4.0 esas olarak endüstriyel üretimi incelemektedir. Ana fikri ise şirketler arasında olduğu gibi makineler ve süreçler arasındaki bilgi alışverişi oluşturmaktadır.

Günümüzde sadece makineler değil, neredeyse tüm nesneler, durumları veya konumları hakkında bilgi üreten sensörlerle donatılmıştır. Bu, daha önce olduğundan daha fazla bilginin ulaşılabilir olduğu anlamına gelmektedir. Arayüzler henüz net olarak tanımlanmadığı için, bilgi miktarı artmakta ve insanlar tarafından işlenmesi imkansız hale gelmektedir.

Yapay zekanın (AI) devreye girdiği yer tam olarak burası. AI sadece insanlara karşı oyun kazanmak için yeterince akıllı hale gelmesinin yani sira, aynı zamanda büyük veriden anlam çıkarmaya da başladı. Hesaplama gücü iki yıl olmadan iki katına çıktıkça, AI gücü çok hızlı bir şekilde artmaktadır.

Bu yeni imkanları olduğu kadar yeni tehlikeleri de gündeme getirmektedir.

Endüstri 4.0’ın kökeni Alman Hükümeti’nin Yüksek Teknoloji Stratejisinde yatmaktadır. En son 2014’te yayınlanan stratejide altı öncelikli alan tanımlanmaktadır.

• Dijital ekonomi ve toplum
•Sürdürülebilir ekonomi ve enerji
•Yenilikçi işyeri
• Sağlıklı yaşam
• Akıllı hareketlilik
• Sivil güvenlik

İlk alan, dijital ekonomi ve toplum, Alman Endüstrisinin dijitalleşmesini çok önemli bir hale getirerek nihayetinde Endüstri 4.0 teriminin ortaya çıkmasıyla sonuçlandı.

Toplum 5.0

Günümüzün büyük verileri, örneğin endüstrilerdeki makineler, ev eşyalarını, arabaları ve cep telefonlarını içeren nesnelerdeki sensörlerden gelmektedir. Akıllı telefonlar konumunuzu, sosyal ağlar ilgi alanlarınızı ve kredi kartı şirketleri ticari faaliyetlerinizi takip ederler. Tüm bu veriler,

insanlar için bir anlam ifade etmesi bakımından çok karmaşıktır, ancak AI bazı sonuçlara ulaşabilir. 

Artan güçlü AI’ya ek olarak bu kadar geniş verinin bulunması, yeni iş türleri, teknolojik ve sosyal etkileşimlere yol açar. Sadece sanayi sektörünü değil, bir bütün olarak toplumu değiştirecek. Bu, Alman Yüksek Teknoloji Stratejisinde de belirtilmiştir, ancak Japonya, neler olacağını açıklayan çok daha iyi bir terim ile ortaya çıkmıştır: Toplum 5.0.

Japonya Nisan 2016’da  5. Bilim ve Teknoloji Temel Planını yürürlüğe koymuştur. İnovasyon teşviki ve uluslararasılaştırma da dahil olmak üzere birçok yönü kapsamaktadır. Ancak odak noktası, topluluğun bir Süper Akıllı Toplum olan Toplum 5.0’a doğru gelişmesidir.

Buna göre, bilgi teknolojisinin hızlı bir şekilde gelişmesi siber alanın –bilgi- fiziksel alanla -gerçek dünyayla- birleşmesine izin vermektedir. İkisinin kombinasyonu, Siber Fiziksel Sistemler (CPS), gerçek dünyanın nesneleri ile geliştirilmiş ve bilgi ile birleştirilmiştir. Bu durumun toplumda büyük bir değişim yaratması beklenmektedir.

Toplumların Toplum 5.0’e doğru evrimi (Kaynak: Keidanren)

Toplum 5.0, insanların  geçireceği evrimde beşinci adım olarak tarihteki yerine alacaktır. Avci ve toplayıcı toplumdan sonra, insanlar, tarımla ile birlikte yerleşik hayata geçti. Sanayi toplumunda ise kitle üretimi ile herkes için  üretim yapılmıştır. Şu anda bilginin kilit faktör olduğu Bilgi Toplumundayız. Bununla birlikte, veriden bilginin  oluşturulması hala insanlar tarafından gerçekleştirilmektedir. Oysa insan toplumunun beşinci aşamasında, bu makineler tarafından, yani AI(yapay zeka) tarafından yapılacaktır.

Başbakan Shinzo Abe, Japonya’nın resmi ortak ülke olduğu Mart ayında Hannover’deki CeBIT 2017 bilgisayar fuarında süper akıllı toplumu tanıttı.

Hızlı yaşlanan toplum için destek

Japonya dünyanın en hızlı yaşlanan toplumdur. 2050 yılına gelindiğinde Japon nüfusunun yüzde 40’ının 65 yaş ve üstü nüfus grubundan oluşacağı öngörülmektedir. Japonya’daki insanlar buna süper yaşlanan toplum diyorlar. Bağımsız kalmak için karşılaşılacak zorluklar yalnızca yeterli bakım hizmetlerine, yeni ilaçlara veya yardımcı sistemlere sahip olmaktan oluşmayacaktır. Yaşlı insanların toplam nüfus içerisindeki payının artması ile birlikte, işgücü de azalmaktadır. Japonya robot gelişmeleriyle ünlüdür, bu yüzden bu zorlukların çözümü akıllı robotlar ile mümkün olacagindan suphe yok. Destek sistemleri uzun süreli bağımsız bir yaşamı mümkün kıldıkça, robotlar yaşlı bakım işlerini üstlenebilir. Son olarak, AI, günlük yaşamda yaşlıları desteklemenin yanı sıra yeni ilaçların geliştirilmesine de yardımcı olabilir.

Sonuç olarak

Japonya cesur bir hamle yaparak gelecekteki gelişimleri Toplum 5.0 olarak nitelendirmektedir. Bu ifade ile meydana gelebilecek değişikliklerin yalnızca sanayi üretimi değil, toplumun her yönüyle ilgili olacağını ima etmektedir. Almanya da aynı şeyi düşünmekle birlikte, moda tabiriyle Sanayi 4.0 kavramı genel eğilimi değiştirmiştir.

Nesnelerin İnterneti, büyük veri ve yapay zekadaki yeni gelişmeler, dış dünyaya açıklık ile doğrudan ilişkilidir. Bir makine geçmişte yabancı bir ülkede bir fabrikaya sığacak şekilde uyarlanabilirken, etkileşim artık daha karmaşık hale gelmekte ve ilgili çevreye tam olarak yerleştirilme ihtiyacı gündeme gelmektedir. Eğer buzdolabınız kendi başına süpermarkete aracısız olarak taze bira siparişi verirse, yerel “bilgisayar” dilini konuşmak zorundadır.

by Dr. Lorenz Granrath on Aug. 29, 2017 in Industrial R&D

Yazının Orijinali: https://www.japanindustrynews.com/2017/08/japans-society-5-0-going-beyond-industry-4-0/

Yazar/Çevirmen Hakkında

Yorum Yapın

Takip

Son Yazılar

Son Yorumlar

Kategoriler

Arşivler