Altın Standardı Nedir?

Hazırlayanlar: Mustafa Mert Alabaş Furkan Tolga Yüce

Tanım

Altın standardı sisteminde, para, belirli bir miktar altına tekabül eder. 19. yüzyılın başlarından, I. Dünya Savaşının sonuna kadar Avrupa ve Amerika‘da uygulanan para sistemidir.

Bireylerin altınla alış veriş yapması demek değildir. Bireyler yine nakit para, yada banka kartlarından alış-veriş yapabilirler. Altın standardının asıl anlamı piyasadaki bütün paranın altından bir karşılığının sağlanmasıdır. Her 200 TL için 10 gr altın gibi.
Yani ülkeler altın stoklarını arttırmadan para basamazlar.

Öncelikle kağıt paranın hikayesine kısaca değinelim.

Bireyler henüz kağıt para kullanmaya başlamadan evvel metal para yaygın olarak kullanılıyordu. Metal yapısı gereği taşıması ve saklanması zor bir para türüydü. Buna alternatif olarak bireyler metal paralarını ( altın, gümüş ) bankalara yatırmakta ve o bankalarda metal para karşılığında banka senedi (dediğimiz ilk kağıt para örneklerini) vermekteydi. Bu şekilde bireyler metal paralarını daha güvenli saklayabiliyorlardı. Kağıt paranın ( ilk banka senetlerinin ) taşınması çok çok kolaydı.

Altın standardında, bireyler ellerindeki parayı bankaya götürdüklerinde, banka o paranın karşılığı altını vermek zorundadır. Banka senetlerinin yaygınlaşması beraberinde altın standardını getirdi.

Bunun aksine, paranın altın veya başkaca bir değerli maden tarafından desteklenmediği bugünkü ‘para sistemi’nde, bir değer garantisi yoktur. Bugün aldığınız altın miktarı, yarına değişiklik gösterebilir. Bu değer çoğunlukla piyasanın arz ve talebiyle nadirende iktisat politikalarınca belirlenir.

Peki bu standart neden terk edildi?

Bankalar, bireylerin aynı anda altınlarını istemeyeceğini düşünerek piyasaya karşılığı olmayan para vermeye başladılar.

Aynı zamanda Birleşik Devletler (ABD) altın standardı sisteminin hükümetin faaliyet alanını kısıtladığını düşündü. Hükümet, para arzının, altınla sınırlanmamasının daha iyi olacağına hükmetti.

Bu gelişmeler sonrasında hızlı bir para basma dönemine girildi. Altın standardı döneminde yüzde 0 ile 1 arasında seyreden enflasyon, 1980’lerde çift haneleri görecekti.

Altın sikke sistemine geçişte bu gelişmelerin yanında, Merkantilizmin yerine Liberal ekonomi görüşünün itibar kazanması da etkili olmuştur.

Tavsiye Yazı

Klasik Altın Standardı (1870-1914) – liberteryen.org

Tavsiye Makale

Uluslararası Para Sisteminin Sorunları Ve İyileştirme Çalışmaları – Lerzan İskenderoğlu

Tavsiye Video


Keynes Ne Demiş?

Kaynak:
learnliberty.org
liberalizm.tv/
wikipedia.org

Yorum Ekleyin

Yorum yapmak için tıklayınız