İktisatçılar Neden Zengin Değiller?

dsadadsa

Yazar: Amy Farber -World Economic Forum
Ceviri: Dr. Yakup Akkus (Istanbul) & Fatih Kansoy (Nottingham)

Günümüzde zenginliğin aşırı seviyelerinin yaşandığı dikkate alındığında, bunlardan -hala hayatta olan- birisinin de “en zengin iktisatçı” olduğunu düşünebilirsiniz. Fakat yanlış düşünmüş olursunuz.

Mark Skousen, bir yazısında (2010 Daily Reckoning post) David Ricardo’nun (1772-1823) tarihte nasıl en zengin iktisatçı olduğunu açıklıyor (Skousen bu yazıyı, 2009’da yayınladığı “The Making of Modern Economics: The Lives and Ideas of Great Thinkers” – Modern İktisadın İnşası: Büyük Düşünürlerin Yaşamları ve Fikirleri– adlı kendi kitabından alıntılamıştır):

“Ricardo, hem bilimsel teorik çalışmaları kaleme alma hem de servet yapma ayrıcalığına sahiptir. Az sayıda iktisatçı, bu iki özelliğiyle övünebilir…Ricardo parasını öncelikle, borsa komisyonculuğundan (broker) ziyade, kendi hesaplarını tutan bir “borsa operatörü” (stockjobber)[1] olarak kazandı. Borsa operatörü, bugün New York Borsası’nın alt katında, büyük miktarlı menkul değerleri idare eden ve spesifik menkul değerlerde sürekli biçimde piyasa oluşturan uzmanlarla karşılaştırılabilir…Ricardo hayattayken kaleme alınan bir yazıda: “Onun, piyasada farklı menkul değerlerin (devlet tahvillerinin) göreceli fiyatları arasında ortaya çıkabilen her bir rastlantısal farklılığı algılamada, olağanüstü bir çabukluğa sahip olduğu” söyleniyor. Onun işlemleri, kısa vadeli olma eğilimindeydi ve o, genellikle günde 200 Sterlin’i 300 Sterlin’e çıkarmak gibi toplamda küçük yüzdeli işlemler yapıyordu. Ricardo arkadaşına şöyle yazmıştı: “Küçük bahisler oynuyorum. Dolayısıyla, kaybedersem fazla üzülmüyorum”.

Öldüğünde bugünkü miktarla 100 milyon doların üzerinde bir gayri menkul serveti vardı. O halde neden [günümüzde] süper zengin iktisatçılar aramızda bulunmuyor ? Muhtemel Ricardo’nun iktisatçı olmasının, [kendisinin]  piyasadaki başarısınin ana nedeni ya da tam tersi hiç bir etkisi olmadigi varsayımı yanlış bir varsayimdir. (Belki de çok zengin bir siyasetçi olabilirdi….. bir saniye, hayatının son döneminlerinde kendisi zengin bir siyasetçiydi.)  Ricardo vakiasindaki neden-sonuç ilişkisi varsayımı, onun kariyerine broker ve spekülatör olarak başladığını dikkate aldığımızda çok daha ileri bir savrulma oluyor. Oncelikle, o [zaten] zengindi ve daha sonra bu sistemin nasıl işlediğine dair ilgisi oluştu.

İktisatçıların neden zengin olmadıklarını açıklamaya çalışan bir Investopedia yazısında onların(iktisatçıların) pratik çalışmalardan ziyade teori üzerine yoğunlaştıklarını iddia ediyor. İktisatçılar çok para kazansalar bile bu ancak piyasaların modellerinden farklı olmamasına bağlıdır.

İktisadi Keşfe Giriş kitabında Rober Sexton benzer bir açıklama getiriyor:

Şayet ekonomi çalışamadaki maksadınız zengin olmaksa, hayal kırıklığına uğrayabilirsiniz. Buna rağmen, çoğu iktisatci iyi bir yaşam standardina sahiptir ve fakat çok azı iktisadi bilgilerinden ötürü zengin olmuştur. Aslına bakılırsa, eğer ekonomisler para yapacak bazı gizli sırlara sahip olsalardı, örneğin borsada, onlar bu sırları kendilerini daha zengin yapmak için kullanırlardı. Kısacası iktisadi bilginin sizi zengin yapma zorunlulugu  olmasa bile yine sizi daha fazla fakirleştirecek bazı kotu kararları almanızı engelleyecektir.

Ricardo’un meşhur olmasının nedeni zenginliği değil, bilakis,  karşılaştırmalı üstünlükler teorisi (1 dk kısa bir video) ve rant teorisi  gibi çok önemli iktisadi teorileridir.

Diğer zengin iktisatçıları inceleyen bazı bloglarlar var. Örneğin Climateer Investgin bloğu 2011 de Paul Samuelson ve hedge fonlar üzerine bir yazısı bulunuyor. Investopedia da John Maynard Keynes’İ, ikinci en zengin economist, değerlendiriyor.

[1] Broker, menkul kıymet alıcısı ile satıcısı arasındaki aracıdır. Stockjobber ise, sadece broker ile anlaşma yapan borsa işletmenidir.

Yorum Ekleyin

Yorum yapmak için tıklayınız