Amerikan Merkez Bankası- Fedaral Reserve (FED)- Faizleri Arttıracak mı ?

Evet, arttıracak!

FED’in yıllardır sıfıra yakın (0.25) tuttuğu faiz oranını artırıp arttırmayacağı arttıracaksa ne zaman ve ne kadar arttıracağı sorulari son aylarda finans dünyasının en popüler konularından birisi. Fakat etkilierini düşündüğümüz de finans dünyasının çok ötesinde birçok ülke ve hatta küçük esnafı dahi etkileyecek öneme sahip olduğu açık.Ozellikle de FED’in yaklasik 10 yildir hic faiz arttiriminda bulunmadigini dusunursek bu etkiyi anlamlandirmak daha da kolaylasiyor.

CAe9O9vWwAE5hvh

Eylül ayındaki FED başkanlarının toplantısında (FOMC) benzer bir tartışma yaşanmış finans dünyası artacak ve sabit kalacak şeklinde tahminlerle ikiye ayrılmıştı. O dönem attığım bir twitter mesajında sabit kalacaklar düşüncesinden yana olduğumu söylemiştim. Nitekim artmamış ve sabit kalmıştı.

Peki bu tahmini yazı tura atarak mı yaptım yoksa bu tahminimin arkasında bazı göstergeler mi vardı ?

Malumunuz benim doktora konum kriz sonrası FED-FOMC kararları daha doğrusu şok etkisi oluşturan kararların gelişmekte olan ülkelere etkisi. Dolayısı ile FED kararlarını önceden tahmin edebilmeye yarayan birkaç parametreye bakmak FED’in ne karar vereceğini az çok tahmin etmeyi kolaylaştırıyor. Fakat yine de her daim FED sürprizlere açıktır ve zaten çalıştığım konu da bu sürprizler biraz da.

Peki Eylül ayından bu tarafa ne değişti de bu kez artacak diyorum ?

Öncelikle FED’in asli görevlerini hatırlatmak lazım. Bizim merkez bankasının aksine FED hem istihdamı hem de fiyat-finansal istikrarından sorumlu. Dolayısı ile bu aslı görevlerini yapmak isteyen FED’in dikkate alacağı göstergelere bakıldığı zaman FED’in ne yapacağını tahmin etmek çok zor olmasa gerek.

Peki hangi göstergelere bakmak lazım ?

Fed Fund Future Kontratları

Screen-Shot-2015-12-06-at-20.35.29CME grubunca işlemleri yürütülen bu kontratlar FED kararları hakkında piyasa ne düşünüyor?” sorusuna en iyi cevabı alacağımız göstergelerin en başında geliyor. Bu kontratlar FED’in belirlediği/belirleyeceği faizler üzerinden hareketle alınıp satılıyor. Örneğin FED’in faizleri arttıracağını düşünen yatırımcılar ellerindeki mevcut futureları satmaya çalışırlar. Benzer şekilde faizlarin düşüceğini düşünüyorlarsa bu kez futureları almak isteyeceklerdir. Tüm bu alım satim işlemlerinin/emirlerinin aylık tabanlı datalarının gösterildiği datalar CME grubundan elde edilebilir. Yukarıdaki grafikte ise piyasanın yaklaşık %80’nin FED’in faizleri arttıracağı yönünde bir beklentisi olduğu görünmekte. Bu grafik Eylül 2015’de ise %30 seviyelerinde bir artış beklentisi şeklindeydi. FED eski başkanı Ben Bernanke’nin dahi bu göstergeyi iyi bir tahmin aracı olarak makalelerinde kullandığını söylemek sanırım isabetli olacaktır. Hal böyle iken FED’in piyasaları bu kadar sarsacak süpriz bir karar vermesini beklemek yanlış olacaktır.

İşsizlik-Ücretler ve Enflasyon

ABD issizlik oranlari

Yukarıda belirttiğimiz gibi FED’in en önemli amaçlarından olan istihdam ve fiyat istikrarı FED’in alacağı kararlarda en çok belirleyici olanlardanKriz sonrası ABD’de işsizlik oranı büyük depresyon sonrası en yüksek seviyelerinden biri olan %10’a ulaşmıştı. Fakat geçen kasım ayı rakamlarına göre bu oran %5lere kadar gerilemiş. Bu rakam kriz öncesi rakamlara çok yakın. Dahası ücretler ise önemli sayılacak (%2.5) artma eğilimi içerisinde.

enflasyonnnn
Enflasyon

FED’i en çok düşündüren ve belki de kafa karışıklığına neden olan gösterge ise enflasyon oranının hala çok düşük seviyede kalması. Bunda petrol fiyatlarının çok düşük olması ve dolayısı ile enflasyona aşağı yönlü bir baskı yaptığı göz önüne alınsa bile yine de FED’in istediği bir seviyede değil. Faiz’in bu vakte kadar artmamasının en önemli nedeni bir türlü enflasyonun istenilen rakama (%2) yükselmemesi ve bugün hala sıfır dezeyinde. FED in en büyük korkusu tıpkı Japonyada’ki gibi faizi gerektiğinden önce arttırması sonucu ekonomiyi uzun yıllar sürecek bir durgunluğun içerisine sokması. Piyasada ki “FED faizi arttırmamalı” diyen akademisyenler genelde olaya bu kısımdan yaklaşıyorlar.

Ya sonrasi ? 

FED faizleri arttirdigi zaman Turkiye’ye etkisi ne olur ?
Dolar firlar mi ? Kriz cikar mi ?
Gelismekte olan ulkelere bu faiz arttisi nasil yansir ?
Turkiye Merkez Bankasi faizleri arttirir mi ? Ya da nasil mudahale eder veya edebilir mi ?

gibi sorular baska bir yazi konusu olsun.

 

Tane yorum

Yorum yapmak için tıklayınız

  • […] Daha önceki yazıda bahsedildiği gibi FED’in en önemli iki amacı işsizlik ve enflasyonu belli bir seviye tutmak. Dolayısı ile bu iki göstergeye göre hareket ediyor. […]

  • […] Daha önceki yazıda bahsedildiği gibi FED’in en önemli iki amacı işsizlik ve enflasyonu belli bir seviye tutmak. Dolayısı ile bu iki göstergeye göre hareket ediyor. […]